شمس الدين محمد تبادكانى طوسى

126

تسنيم المقربين ( شرح منازل السائرين خواجه عبدالله انصارى ) ( فارسى )

و هو الاعتصام باللّه . « 1 » و اين مرتبه را اعتصام بالله گويند ؛ و در بعضى نسخ استحذاء به حاء « 2 » غير معجمه به معنى محاذات واقع « 3 » است . و استخذاى « 4 » به خاء « 5 » معجمه به معنى خضوع و تواضع ، به لفظ تعظيم مناسب‌تر مىنمايد ، و نسخهء اصل اين است . فصل اعتصام در « بدايات » موافقت كتاب و سنت است . و در « ابواب » اعتصام به توفيق در سياست نفس و دفع شيطان . و در « معاملات » به قدرت و قوّت حق تعالى « 6 » . و در « اخلاق » به اخلاق حق . و در « اصول » به نور قدس . و در « اوديه » به علم و حكمت . و در « احوال » به جذب محبّت . و در « ولايات » به نور تجلّى اسمائى « 7 » . و در « حقايق » « 8 » به تجلى ذاتى . و در « نهايات » اعتصام به الوهيت بعد از فنا در هويّت . باب الفرار قال اللّه تعالى : فَفِرُّوا إِلَى اللَّهِ « 9 » يعنى در پناه حمايت حق گريزيد از تفرقهء ما سوى الله « 10 » . الفرار هو الهرب ممّا لم يكن إلى من لم يزل . فرار ، گريختن است از آنچه هرگز نبود ، در آن كس كه هميشه بود ؛ يعنى از غير حق در حق . و چون غير در شهود فانى است به « ما لم يكن » از وى تعبير كرد . و هو على ثلاث « 11 » درجات : و فرار بر سه درجه است :

--> ( 1 ) . ج : با اللّه . ( 2 ) . ج : حاى . ( 3 ) . ع : - به معنى محاذات واقع . ( 4 ) . ع : - استخذاى . ( 5 ) . ج : خاى . ( 6 ) . ج : - تعالى . ( 7 ) . ع : ذاتى . ( 8 ) . ع : - و در حقايق به تجلى ذاتى . ( 9 ) . الذاريات / 50 . ( 10 ) . ع : ما سواى حق . ( 11 ) . ج : ثلاثة .